Binnen het technische model richt de aandacht zich voornamelijk op de ziekten en parasieten. In de loop der tijd zijn achtereenvolgens de varroamijt (vanaf 1980), Nosema (vanaf ca. 1990), virussen (vanaf ca. 2000) als hoofdoorzaak aangeduid. Via het vele onderzoek wereldwijd wordt elke 6 maanden wel een nieuwe ziekte of parasiet bij de bijen ontdekt. Het zal niet mogelijk zijn om die allemaal te bestrijden, mocht dat überhaupt al wenselijk zijn.

Varroamijt

De meeste aandacht is besteed aan de varroamijt*. Daaraan is ook het langst veel onderzoek gedaan. Misschien wordt de varroamijt alleen al om deze reden als het voornaamste probleem gezien. Wereldwijd is er dan ook heel wat over varroa gezegd en gepubliceerd:

(aantal hits, eind 2012)                Google    Google Scholar

“Varroa”                                    976.000                  13.200

“Varroa destructor”                    198.000                    4.110

“V. destructor”                             16.700                    1.060

* In Nederland (ca. 8.000 imkers) is sinds de jaren 1980 naar schatting € 4 mln besteed aan onderzoek naar deze parasiet.

Relaties, geen oorzakelijke relaties

Bij het zoeken naar de oorzaken van de bijensterfte in de wetenschap heeft men zich vooral gericht op het vinden van relaties tussen het niveau van de bijensterfte en allerlei factoren, en niet op oorzakelijke relaties. Een zeer treffende voorbeeld hiervan vindt men hier. Belangrijke vragen, in het bijzonder waarom de varroamijt zich heeft kunnen vestigen en zich heeft kunnen verspreiden, zijn echter niet gesteld en dus niet beantwoord. Bij het wetenschappelijk onderzoek naar varroa worden ernstige fouten gemaakt. Zie bijvoorbeeld http://www.bioone.org/doi/full/10.1603/EC13381

Bestrijding helpt niet

Vastgesteld kan worden dat het bestrijden van de varroamijt met allerlei middelen niet heeft geholpen om de bijensterfte op een normaal niveau te houden. De conclusie is gerechtvaardigd om te stellen dat het onderzoek naar ziekten en parasieten - een benadering vanuit het ziekte-model - doodgelopen is. Het gaat namelijk niet zozeer om de afzonderlijke ziekteverwekkers, maar juist om de achterliggende oorzaken.

Vanuit de wetenschap is tot nu toe geen duidelijke oorzaak voor de bijensterfte aangewezen. Men heeft consensus bereikt in de formulering “een complex van factoren is verantwoordelijk voor de bijensterfte”.